Додека светот го одбројува последните 100 дена до почетокот на Светското првенство 2026, воените дејствија меѓу САД и Иран фрлија огромна сенка врз најголемиот спортски настан. Прашањето повеќе не е само спортско, туку и дипломатско: Дали иранската репрезентација ќе се појави на американско тло по ескалацијата на конфликтот?
Зошто учеството на Иран е под знак прашалник?
Постојат неколку клучни причини поради кои Иран би можел да отсуствува од Групата Г:
- Бојкот од страна на Иран: Претседателот на иранската фудбалска федерација, Мехди Таџ, веќе изјави дека е тешко да се гледа со надеж кон Мундијалот по нападите врз нивната земја. Одлуката за учество сега е во рацете на „спортските лидери“ на државата.
- Безбедносни причини: ФИФА и организаторите може да одлучат дека учеството на тимот не е безбедно за самите играчи или за публиката.
- Забрана од САД: Иако администрацијата на Трамп во 2018 година вети дека сите квалификувани спортисти ќе имаат слободен влез, актуелната ситуација го менува тоа. Веќе беа забележани случаи на одбиени визи за ирански делегати пред ждрепката во декември.
Кој би можел да го замени Иран?
Доколку Иран се повлече или биде исклучен, ФИФА има дискреционо право да одлучи како ќе го пополни празното место. Според регулативите, постојат две опции:
- Група со три тима: Групата Г (Белгија, Египет и Нов Зеланд) да продолжи без четвртиот член.
- Замена со друга репрезентација: Најверојатните кандидати би се барале во Азија. ОАЕ (Обединети Арапски Емирати) се први на листата според пласманот во квалификациите, но во игра би можел да биде и Ирак (доколку не победи во претстојниот интерконтинентален плејоф против Боливија или Суринам).
Има ли преседан за вакво сценарио?
Во модерната ера на Мундијалите – не. Последен пат кога репрезентации се повлекоа по квалификациите беше во далечната 1950 година (Шкотска, Турција, Индија и Франција), што резултираше со првенство со само 13 тима.
Најблизок неодамнешен пример е минатогодишното Светско клупско првенство, кога мексиканскиот Леон беше исфрлен, а неговото место го пополни ЛАФЦ по одигран плејоф натпревар. Сепак, Светското првенство бара многу поголема логистичка подготовка, па именовање на замена само неколку недели пред стартот би бил вистински логистички кошмар.
Дали е загрозено самото домаќинство на САД?
Иако е незамисливо земја-домаќин да бомбардира земја-учесничка на само четири месеци пред турнирот, малку е веројатно дека ФИФА ќе го одземе домаќинството на САД. Не постои преседан ниту регулатива која би ја принудила ФИФА на таков радикален потег, а меѓународната реакција засега е поделена, што значи дека масовен бојкот од други земји е малку веројатен.
