Барселона на Ханси Флик во 2026 година продолжува да се потпира на својата славна академија. Гледаме како Ламин Јамал соборува рекорди, како Пау Кубарси командува со одбраната, а Марк Касадо го држи средниот ред.
Ако погледнете во стартниот состав на Барселона во поголемиот дел од мечевите во Ла Лига, ќе видите неверојатна бројка: дури седум првотимци се „производ“ на славната академија Ла Масија. Од бедемот во одбраната со Кубарси и Ерик Гарсија, преку моторите во средниот ред како Касадо и Олмо, па сè до магичниот Ламин Јамал на крилото. Но, еден детаљ останува непроменет со децении: на врвот на нападот, Барса речиси секогаш мора да „увезува“ странски ѕвезди.
Додека Роберт Левандовски ги одбројува своите последни месеци на „Камп Ноу“, се наметнува прашањето: Зошто најдобрата фудбалска школа во светот едноставно не произведува „деветки“?
„Фудбалскиот ДНК“ како филтер што ги одбива голгетерите
Проблемот лежи во самиот модел на Ла Масија. Од најмала возраст, децата се учат на техника, креативност и позициона свест. Ова важи за сите – од голманот до напаѓачот. Жан Мари Донгу, некогашниот голем талент на академијата, објаснува дека во Барса, напаѓачот не смее само да стои во шеснаесеттникот.
„Тренинзите се дизајнирани за игра во тесен простор. Мора постојано да учествувате во градењето, да се нудите, да бидете дел од ‘тики-така’ системот. Ако си само реализатор, во Барселона те гледаат со сомнеж“, вели Донгу.
„Тој само постигнува голови“ – фразата што ги „убива“ талентите
Можеби звучи апсурдно, но низ ходниците на Ла Масија честопати самото постигнување голови не било доволно за преодна оценка. Жорди Роура, поранешен директор на академијата, открива дека скаутите честопати ги отпишувале децата со фразата: „Добар играч е, но тој само дава голови“.
„Се случуваше да добиеме извештај за некој напаѓач во кој пишува: ‘Добар играч е, но тој само постигнува голови’. Сугестијата беше дека ако само дава голови, а не учествува доволно во градењето на нападот, тој нема доволно голем талент за Барса. Јас им велев: ‘Па ако само дава голови, ајде да го земеме, затоа што головите се најскапата работа на пазарот!’“, се присетува Роура.
Наместо да го негуваат инстинктот за гол, тренерите честопати ги трансформирале природните стрелци во крила или офанзивни играчи за врска за да бидат покорисни во системот. Дани Олмо е најсвежиот пример за ваква трансформација – тој почна како „деветка“, а стана елитен плејмејкер.
Суровата реалност на првиот тим: Нема време за „созревање“
Вториот голем фактор е притисокот на „Камп Ноу“. Додека еден млад дефанзивец или играч за врска може полека да се адаптира преку кратки влегувања од клупа, од напаѓачот во Барселона се бара инстант ефект.
Низ историјата, сите големи напаѓачи на Барса, како Луис Суарез, Давид Виља, Самуел Ето, Роналдо, Ромарио, беа купени како веќе изградени ѕвезди. Ла Масија ги даде Меси (кој не е класична деветка), Чави, Иниеста и Пујол, но „чистата деветка“ останува енигма.
Бојан Кркиќ беше последниот напаѓач од академијата кој имаше посериозна континуираност (163 меча), но и тој две третини од тие натпревари ги одигра како крило пред да биде продаден на 20 години. Марк Гуиу, кој дебитираше со гол по само 23 секунди во 2023 година, веќе е во Челси, барајќи минутажа која Барселона не можеше да му ја гарантира додека Левандовски е на теренот.
Што по Левандовски?
Со оглед на тоа што договорот на полскиот голгетер истекува ова лето, Барселона е на крстопат. Во академијата во моментов најмногу се зборува за 18-годишниот Оскар Џистау, но историјата нè учи дека Барса тешко се осмелува да му ја довери клучната позиција на тинејџер.
Ла Масија го спасува клубот кога е во финансиска криза и го гради идентитетот на тимот, но кога станува збор за головите, Барселона најверојатно повторно ќе мора да посегне по својот чек и да купи докажано име на светската сцена.
