Ако некогаш се најдете на трибините на стадионот „Хидалго“ во Мексико, каде што игра екипата на Пачука, можеби ќе ве изненади една необична навивачка кореографија. Навивачите гордо развиваат транспарент со лик на рудар кој во едната рака држи копач, а во другата – специфично печиво. Зад него гордо се вее црно знаме со бел крст. За неупатените, ова е вистинска мистерија, но за познавачите на историјата, ова е знамето на Корнвол.
Додека Мексико ова лето испишува историја како првата нација која по третпат е домаќин на Светско првенство во фудбал, малкумина знаат дека неверојатната фудбалска страст на оваа земја не потекнува од Шпанија или Јужна Америка, туку директно од калливите рудници на Велика Британија.
Британски спас за мексиканското сребро
Приказната започнува одамна, во 1824 година. По децениската војна за независност од Шпанија, мексиканскиот рударски сектор бил целосно уништен. Ова го привлекло вниманието на Џон Тејлор, британски рударски инженер кој бележел огромни успеси во Корнвол. Тој решил дека може да ги ревитализира поплавените рудници во мексиканскиот регион Реал дел Монте.
Со неговото доаѓање, стотици рудари од Корнвол почнале масовно да мигрираат кон Мексико. Со себе ги донеле своите алати, својата култура, но пред сè – својата љубов кон спортот.
Како крикетот се претвори во фудбал
Првиот спорт кој Британците го донеле во Мексико не бил фудбалот, туку крикетот. Во доцните 1850-ти години, британскиот рударски магнат Френк Рул, познат како „кралот на среброто“, го основал првиот крикет клуб во Пачука. Но, како што се менувале правилата во Англија, така крикетот постепено еволуирал во фудбал. Самите играчи на крикет биле истите тие кои почнале да ја шутираат топката.
Во 1895 година, по иницијатива на Рул, локалните клубови за крикет и фудбал се обединиле, формирајќи го Пачука Атлетик Клуб – првиот официјално признат фудбалски клуб во Мексико. Рул дури и донирал земјиште за стадион, но под еден строг услов: поради неговите силни религиозни верувања, натпревари не смееле да се играат во недела.
Кршење на бариерите и културна фузија
Долго време фудбалот бил резервиран исклучиво за британските доселеници. Но, револуцијата се случила во 1908 година, кога Алф Кроул, син на рудар од Корнвол кој станал играч-менаџер, решил да ги сруши етничките бариери. Тој го поканил Давид Ислас да се приклучи на тимот, со што тој станал првиот Мексиканец кој заиграл за Пачука.
Оваа фузија на нациите донела и неверојатна културна размена која е жива и денес. Препознатливото британско печиво од Корнвол станало основна храна за рударите во Мексико, бидејќи дебелата кора им овозможувала да го јадат со валкани раце. Денес, ова печиво во Мексико е познато како „пасте“, збогатено е со чили и претставува традиционален оброк пред секој натпревар на Пачука.
Врската со минатото е толку силна што прекарот на клубот е „Лос Тузос“ (глодари/кртови), што е директна симболика за рударите кои копаат под земјата. Денес, Пачука е фудбалски гигант со седум шампионски титули и освоена Копа Судамерикана, но навивачите никогаш не забораваат од каде почнало сè.
И додека светот ужива во фудбалската магија на Мундијалот, вреди да се потсетиме дека таа огромна мексиканска страст, оние преполни трибини и вревата која го освојува светот, своите корени ги влечат од една група британски рудари кои пред повеќе од еден век решиле да ја донесат својата омилена игра преку океанот.
