Додека светот на Формула 1 е на непланирана пролетна пауза поради откажувањето на трките во Бахреин и Саудиска Арабија, вниманието на падокот останува цврсто приковано на драматичните настани од Јапонија. Инцидентот на Оли Берман на патеката „Сузука“ не беше само обично излетување од патеката како во многу случаи претходно, туку беше аларм за будење кој потврди дека новите регулативи за 2026 година носат опасности на кои возачите предупредуваа со месеци.
Берман преживеа удар со сила од 50G откако со брзина од 307 км/ч излета во свиокот „Спун“. Причината? Застрашувачка разлика во брзината помеѓу неговиот болид на Хаас и Алпинот на Франко Колапинто, предизвикана од начинот на кој новите хибридни мотори управуваат со енергијата.
Here’s the moment Bearman went into the barriers at Spoon #F1 #JapaneseGP pic.twitter.com/XmurXApWkp
— Formula 1 (@F1) March 29, 2026
„Стапицата“ на новата технологија
Проблемот лежи во новиот сооднос 50/50 помеѓу електричната енергија и моторот со внатрешно согорување. Кога Берман го притисна копчето за “Boost”, разликата во брзина помеѓу него и Колапинто скокна од нормални 20 км/ч на фрапантни 46 км/ч. Додека Берман забрзувал со сета расположлива моќност, моторот на Колапинто престанал да добива електрична енергија за да ја заштеди за остатокот од кругот, феномен познат како „super clipping“.
Шефот на Хаас, Ајао Комацу, застана во одбрана на својот млад возач:
„Може да кажете дека е мала погрешна проценка, но страшна е таа брзина на приближување. Ова е само трета трка со овие правила, па тоа е нешто што тој никогаш не го доживеал. Јас не го нарекувам тоа грешка“.
Самиот Колапинто го опиша моментот како „навистина чуден“, споредувајќи ја ситуацијата со тоа како еден возач да е во бавен круг за ладење, а другиот во полна брзина за квалификации.
Возачите се чувствуваат игнорирани
Карлос Саинц, како директор на Асоцијацијата на ГП возачи (GPDA), беше најостар во критиките кон ФИА, тврдејќи дека безбедноста е жртвувана во име на „спектаклот“.
„Бев изненаден кога рекоа дека ќе ги средат квалификациите, а ќе го остават тркањето на мира бидејќи е ‘возбудливо’. Како возачи, бевме крајно гласни дека проблемот не е само во квалификациите, туку и во трките. Се надевам дека ова ќе послужи како пример и дека ФИА ќе ги слуша возачите, а не толку тимовите“, изјави Саинц.
Оскар Пијастри од Мекларен додаде дека ова е сценарио за кое возачите зборувале уште кога овие болиди биле само концепт: „Тоа е она со што сме заглавени со овие погонски единици. Нема лесен начин да се заобиколи тоа“.
Што ќе се менува во Мајами?
Инцидентот веќе предизвика реакција од ФИА. За време на викендот за Големата награда на Мајами, закажана е ревизија на техничките правила. Една од главните идеи е зголемување на лимитот за тоа колку моторите можат да „кочат“ за да собираат енергија (од 250kW на 350kW), со цел да се намали потребата за нагло забавување на правците.
Андреа Стела, шефот на Мекларен, смета дека е одговорност на сите да се имплементираат промени пред да се случи нешто посериозно: „Имаме одговорност да ги воспоставиме дејствата кои, особено од безбедносен аспект, треба да се спроведат“.
Петнеделната пауза им дава на инженерите време за симулации, но прашањето останува: дали ФИА ќе го прилагоди „Overtake Mode“ за да ги заштити возачите, или ќе продолжи да го фаворизира вештачкиот спектакл на штета на безбедноста? По ударот на Берман, изговорите за „недоволно податоци“ веќе не поминуваат.
