Нашата мундијалска турнеја низ градовите домаќини на Светското првенство нè води до апсолутниот епицентар на глобалното внимание и последниот од американските стадиони домаќини на Мундијалот. Ретки се местата на планетата кои имаат толку моќно глобално присуство како Њујорк, но ова мундијалско лето сцената нема да му припаѓа само на овој мегалополис. Таа се протега подалеку од петте познати градски квартови и преминува директно преку реката Хадсон во сојузната држава Њу Џерси, каде што ќе се одиграат вкупно осум натпревари, вклучувајќи го и она најважното – големото мундијалско финале.
Лоциран во Ист Ратерфорд, овој импресивен објект одамна се етаблираше како арена резервирана за најмасовните и најзначајните настани на денешницата. Иако светлата на Тајмс Сквер и симболиката на Статуата на Слободата секогаш ќе ги привлекуваат туристите, вистинската фудбалска историја овојпат ќе се пишува на тревникот во Њу Џерси, кој на 19 јули ќе ги собере погледите на целиот свет. Овој регион е длабоко вкоренет во фудбалската култура на САД уште од 1970-тите години кога легендарниот Пеле настапуваше за тогашниот Њујорк Козмос, а денес е дом на три големи професионални клуба: Њујорк Сити, Њујорк Ред Булс и женскиот состав Готам ФЦ.
Комерцијалните правила на ФИФА и рефлектори кои ги менуваат боите
За време на Светското првенство, ФИФА применува строги комерцијални правила кои забрануваат користење на корпоративни и спонзорски имиња на стадионите. Поради ова, објектот кој вообичаено го носи името „МетЛајф Стадион“ (по познатата американска осигурителна компанија која ги држи комерцијалните права), за време на турнирот официјално ќе се нарекува „Њујорк Њу Џерси Стадион“.
Стадионот беше официјално отворен во 2010 година со тогаш астрономска цена на изградба од околу 1,6 милијарди долари. Тој претставува вистински раритет во американскиот спорт бидејќи е заеднички дом на дури два НФЛ тима – Њујорк Џајантс и Њујорк Џетс, кои приватно ја финансираа оваа скапа изградба. Поради ова, објектот е дизајниран како вистински камелеон; неговиот надворешен систем на осветлување комплетно ги менува боите во зависност од тоа кој е домаќин (сина боја за Џајантс, а зелена за Џетс). Оваа спектакуларна карактеристика ќе биде искористена и на Светското првенство, каде стадионот ќе свети во боите на репрезентациите кои играат во тој момент.
Солзите на Меси, епскиот фат на Одел и рекордот од 83.000 гледачи
Иако првенствено е изграден за американски фудбал, овој објект веќе зад себе има култни фудбалски моменти кои го обиколија светот. Токму тука во 2016 година се одигра драматичното финале на Копа Америка Сентенарио, кога Лионел Меси промаши пенал во рулетот против Чиле, по што во соблекувалната шокантно објави дека се повлекува од меѓународниот фудбал (одлука која подоцна за среќа ја повлече). Исто така, стадионот минатата година беше домаќин на девет меча од Светското клупско првенство, вклучувајќи го и големото финале во кое Челси го совлада ПСЖ пред 81.118 навивачи. Надвор од фудбалот, тука се одржа историскиот „Super Bowl XLVIII“, мега-настанот Реслманија 35, како и легендарното фаќање со една рака на Одел Бекам Џуниор во 2014 година, кое се смета за најдобро во историјата на НФЛ.
Со капацитет од околу 82.500 седишта, ова е една од најголемите арени во земјата, која за Мундијалот ќе биде минимално прилагодена поради проширување на медиумските и безбедносните зони.
- НФЛ рекорд: Најголемата посетеност во историјата изнесува 83.367 гледачи, поставена во октомври 2023 година на градското дерби меѓу Џајантс и Џетс.
- Фудбалски рекорд: Најпосетен фудбалски меч е пријателскиот дуел меѓу Манчестер Јунајтед и Арсенал во јули 2022 година, кога на трибините се собраа 82.262 фанови.
Инженерски зафат со природна трева и лекцијата за бурите на Енцо Мареска
Во нормални околности, овој стадион користи вештачка подлога прилагодена за жестоките НФЛ дуели, но бидејќи ФИФА категорично налага природна трева, на стадионот се инсталира специјално конструиран привремен тревник. Оваа специфична трева се одгледува на посебна локација надвор од државата, се транспортира со десетици камиони-ладилници и потоа прецизно се спојува и се одржува со помош на вакуумска вентилација под отворено небо. Дополнително, бидејќи димензиите на фудбалскиот терен се пошироки од оние во американскиот фудбал, организаторите мораа комплетно да отстранат околу 1.750 седишта од долниот прстен за да ослободат простор за аут-линиите.
Бидејќи стадионот нема покрив, навивачите ќе бидат сосем изложени на временските прилики. Летните месеци во овој регион носат топло и спарно време со температури од 24 до 31 степен Целзиусови, кои при топлотни бранови можат да скокнат и до 35 степени, а високата влажност дополнително го отежнува престојот. Покрај сонцето, летниот период во Њу Џерси е карактеристичен и по ненадејни, интензивни и опасни грмотевици со силен ветер кои можат да ги прекинат мечевите. Токму минатото лето на Светското клупско првенство, тогашниот менаџер на Челси, Енцо Мареска, ги нарече овие повеќечасовни американски одложувања поради молњи обичен „виц“, откако неговиот тим чекаше речиси два часа во соблекувалната за да го доигра мечот против Бенфика кој беше прекинат на само 4 минути пред крајот.
Војна со цените на возовите, жолти училишни автобуси и откажани фан-зони
Транспортот до стадионот секогаш претставува сериозен логистички предизвик. Иако локацијата е опкружена со дури три аеродроми лоцирани на помалку од еден час оддалеченост, превозот на самите фанови донесе сериозни скандали во јавноста. Железничката компанија „New Jersey Transit“ првично ги шокираше навивачите со најава дека повратниот билет за воз од станицата Пен во Менхетен до стадионот ќе чини екстремни 150 долари. Ова предизвика жестока јавна дебата и директен судир меѓу гувернерката Мики Шерил и ФИФА, по што минатата недела, под притисок на јавноста и со помош на дополнителни спонзори, цената на билетот беше намалена на 105 долари.
Од друга страна, локалниот организациски комитет направи одличен потег и ја намали цената на официјалниот мундијалски шатл-автобус за дури 75 проценти, па наместо почетните 80 долари, фановите ќе плаќаат само 20 долари за билет. За да го исполнат ветеното зголемување на капацитетот, организаторите ангажираа и стотици од оние култни, традиционални американски жолти училишни автобуси кои ќе ги превезуваат навивачите. За разлика од Филаделфија, тука е воведена апсолутна забрана за традиционалното скара-дружење (tailgating) на паркинзите околу стадионот.
Уште едно големо разочарување за локалните фанови пристигна во февруари, кога на само четири месеци пред турнирот, ФИФА официјално ја откажа големата централна „Fan Fest“ зона во регионот. Наместо тоа, навивачите ќе мора да се задоволат со помали улични саеми и зони за гледање низ петте квартови на Њујорк, како што се Рокфелер Центарот во Менхетен, тенискиот центар „Били Џин Кинг“ во Квинс и Бруклин Бриџ Парк. Регионот воедно ќе биде главна база за престој и тренинг на силни репрезентации како Бразил, Сенегал, Мароко и Хаити.
Кои натпревари ќе се играат на Њујорк Њу Џерси Стадионот?
Распоредот на оваа грандиозна арена нуди пет возбудливи пресметки во групната фаза, еден меч од шеснаесетфиналето, еден осминафинален дуел и самата круна на Светското првенство – големото финале:
- 13 јуни: Бразил – Мароко (Група Ц)
- 16 јуни: Франција – Сенегал (Група И)
- 22 јуни: Норвешка – Сенегал (Група И)
- 25 јуни: Еквадор – Германија (Група Е)
- 27 јуни: Панама – Англија (Група Л)
- 30 јуни: Натпревар од 1/16 финалето
- 5 јули: Натпревар од 1/8 финалето
- 19 јули: ГОЛЕМОТО МУНДИЈАЛСКО ФИНАЛЕ
Ако се забавувавте со читање на водичот за овој стадион со кој ја завршуваме американската турнеја, прочитајте ги и останатите водичи од нашиот серијал за Мундијалските стадиони.
