Во светот на фудбалскиот бизнис и креативното сметководство, секогаш има простор за нови изненадувања. Најновиот финансиски извештај на Њукасл Јунајтед за сезоната 2024-25 открива еден фасцинантен и досега невиден потег во историјата на клубот: сопствениците на Њукасл го продадоа култниот стадион „Сент Џејмс Парк“ – самите на себе!
Овој потег, откриен во деталната анализа на The Athletic, му овозможи на клубот да прикаже профит за првпат откако Саудискиот инвестициски фонд (PIF) го презеде мнозинскиот пакет акции во октомври 2021 година.
Еве како точно се одвивала оваа комплексна финансиска гимнастика.
Како Њукасл избриша загуба од 98.4 милиони фунти?
Според објавените документи, Њукасл се соочувал со рекордна загуба од 98.4 милиони фунти (околу 115 милиони евра) за сезоната 2024-25. За да избегнат проблеми и да прикажат позитивни бројки, сопствениците примениле внатрешна продажба на средства.
На 5 јуни 2025 година, во Велика Британија е основана компанијата PZ Newco Holdings Limited (PZNH). Оваа компанија е во целосна сопственост на истиот инвестициски субјект (PIF) кој го поседува и самиот фудбалски клуб.
Само три дена пред крајот на финансиската година (27 јуни), компанијата PZNH ги откупила правата и структурата на „Сент Џејмс Парк“ од фудбалскиот клуб за сума од 172.1 милиони фунти. Важно е да се напомене дека земјиштето под стадионот историски не е во сопственост на клубот, туку е управувано од „Слободните граѓани на Њукасл“ (Freemen of Newcastle).
Истиот ден, PZNH откупила и друга клупска компанија која управува со земјиштето јужно од стадионот (каде се наоѓа фан-зоната STACK) за дополнителни 4.1 милиони фунти.
Овие трансакции генерирале хартиен приход од 176.2 милиони фунти, претворајќи ја планираната загуба во сметководствен профит пред оданочување од 34.7 милиони фунти.
Крајниот резултат? Фудбалскиот клуб Њукасл Јунајтед веќе не е официјален сопственик на својот стадион, туку тој сега е под контрола на друга компанија раководена од истите газди.
Зошто е направено ова? (Официјална vs. Неофицијална верзија)
Официјалното објаснување од клубот е логично и фокусирано на иднината. Главниот финансиски директор, Сајмон Капер, изјави дека целта била „да се реорганизираат имотните средства во соодветни правни рамки за да се олесни идниот развој, без разлика дали станува збор за проширување на Сент Џејмс Парк или градење нов стадион, како и за олеснување на финансирањето“.
Сепак, неофицијалната вистина сугерира нешто друго. Иако клубот тврди дека правилата за профитабилност и одржливост на Премиер лигата (PSR) не биле примарна мотивација, јасно е дека овие 133 милиони фунти книговодствен профит им помогнале да останат во рамките на дозволениот лимит за загуби и да избегнат казни. Ваквиот потег им овозможи на „Страчките“ да не мораат панично да продаваат повеќе играчи пред 30 јуни, како што тоа го направија со Јанкуба Минтех и Елиот Андерсон.
Овој рецепт не е нов – Челси го направи истото пред две години кога продаде два хотела и паркинг на друга компанија во сопственост на Тод Боли.
Рекорди, трансфери и битка со правилата на УЕФА
И покрај овие книговодствени маневри, Њукасл бележи сериозен раст надвор од теренот. Приходите на клубот достигнаа рекордни 335.3 милиони фунти, што е подобрување од 15 милиони и покрај тоа што тимот не играше во Европа минатата сезона. Комерцијалните приходи, предводени од новиот договор со Адидас, пораснаа за 44% и сега надминуваат 100 милиони фунти, бројка која досега беше резервирана само за клубовите од „Големата шестка“.
Сепак, трошоците растат побрзо од приходите. Платите скокнаа за 11% на 243.5 милиони фунти (Њукасл е осми најголем плаќач во Англија). За да се задржи финансискиот баланс и да се испочитуваат строгите правила на УЕФА за трошоци на составот (SCR), клубот беше принуден минатото лето да направи историски потег со продажбата на Александар Исак во Ливерпул.
Интересно е што продажбата на стадионот нема да им помогне во правилата на УЕФА, бидејќи европската куќа на фудбалот ги исклучува ваквите продажби на фиксни средства од своите пресметки. Тоа значи дека Њукасл сè уште може да се соочи со проблеми и потенцијални казни од УЕФА поради пречекорување на дозволените загуби во тригодишниот период (лимитот на УЕФА е околу 52 милиони фунти, додека Њукасл без продажбата на стадионот е во минус од 181 милион).
Она што е сигурно е дека саудиските сопственици не штедат. Во изминатите 54 месеци, тие вбризгале речиси половина милијарда фунти (491.9 милиони) директна готовина во клубот, што значи дека трошат околу 9 милиони фунти месечно само за одржување и инвестирање, без да се сметаат 305-те милиони за купувањето на клубот.
Спортскиот бизнис очигледно станува покомплициран од случувањата на зелениот терен, а Њукасл е најновиот пример за тоа како модерните клубови жонглираат меѓу амбициите и строгите регулативи.
Во продолжение прочитајте една ексклузивна статија од нашата архива за македонскиот навивачки клуб на Њукасл Јунајтед на овој култен стадион.
